كشـاورزان و بهره بـرداران عزيـز، آيـا ميدانيـد اسـتفاده از روش آبيـاري قطـرهاي علاوه بر صرفه جويـي در مصـرف آب باعـث افزايش کمی و کیفی محصولات نيز مي شـود؟ اما چگونه؟ از آنجـا كـه در ايـن روش آبيـاري از پمپ، شـيرآلات، لوله هـا، اتصالات و قطره چكان اسـتفاده ميشـود، به عنوان يك سـامانه شـناخته شـده و مانند هر وسـيله مكانيكي ديگر (ماشـين و ...( نيـاز بـه نگهـداري، مراقبت و بهرهبـرداري صحيح دارد. چنانچه سركشـي و رسـيدگي به موقع انجـام نشـود، عيب هـاي كوچك بـه عيب هاي بزرگتـر تبديل شـده و موجـب از كار افتادن آن ميشـود. در ايـن جا ابتـدا بـا اجـزاء مختلـف ایـن سـامانه و نحوه اجـرای آن و سـپس به صـورت خلاصه، سـئوال و جـواب با اصول اوليـه بهرهبرداري و نگهداري قسـمتهاي مختلف آشـنا میشـويد. ضمـن اینکـه توصيـه ميشـود، در هـر مورد بـا نيروهـاي فني و كارشناسـان آبياري مشـورت الزم صـورت گیرد.

اجزاء یک سامانه آبیاری قطرهای یـک سـامانه آبیاری قطرهای

یـک سـامانه آبیاری قطرهای از قسـمتهای مختلف ایسـتگاه پمپاژ، واحـد کنترل مرکزی، لوله هـای اصلـی، نیمـه اصلـی و آبده، گسـیلنده ها (قطرهچکانها) و شـیرآلات تشـکیل شـده اسـت که در شـکل 1 شـمایی از یک سـامانه نشـان داده شده است.

ایسـتگاه پمپـاژ: شـامل اسـتخر یا حوضچه، سـوپاپ مکش، لولـه مکش، پمپ، لـرزه گیر

واحـد کنترل مرکزی: شـامل هیدروسـیکلون (صافـی دورانی)، فیلترهای شـن با متعلقات )داسـت فیلتـر، فشارسـنج، کلکتور و لوله شستشـو(، تانک کـود و فیلترهـای ثانویه )توری یا دیسـکی می باشـد (شکل شـماره 2)

واحد آبیاری : مجموعه لوله نیمه اصلی ، لوله آبده (لاترال) و قطره چکان های روی آن را یک واحد آبیاری می گویند .

نحوه اجرای سامانه آبیاری قطرهای در شـکل 2 مراحـل حفـاری، کارگـذاری، نصـب لوله هـای اصلـی، نیمـه اصلـی، آبـده و همچنیـن بهره بـرداری از یـک سـامانه آبیـاری قطـرهای، بـه صورت شـماتیک نشـان داده میشـود. در انتهـای کار و راه انـدازی سـامانه بهره بـردار ادعـا مـی کند که: "حـاال من هم یک کشـاورز حرفهای هسـتم

بهره برداري و نگهداری از سامانه در ایـن بخـش به صورت پرسـش و پاسـخ مـواردی در خصـوص بهره بـرداری و نگهداری صحیـح از واحدهـای مختلـف یک سـامانه آبیاری قطـرهای در شـروع فصل آبیـاری، در زمان داشـت و در زمان خاموشـي آورده شـده اسـت (جدول 1)

جدول 1 – نگهداری وبهره‌برداری ازاجزاءمختلف سامانه آبیاری قطره‌ای درزمان‌های شروع فصل آبیاری،داشت و خاموشي سامانه

 

 

لوله ها، شيرها و اتصالات

آيــــا در ابتــداي شروع به كار سيستم، لوله های اصلي، نيمه اصلي و آبده شسته شده اند؟

اين كار بايد توسط پيمانكار طرح انجام شود. اگر نه، بهره بردار باید حتما اين كار را انجام دهد. انجام آن با باز کردن درپوش انتهايي خطوط در حدود 30 دقيقه زمان نياز دارد و پس از باز کردن به ترتيب انتهاي لوله هاي اصلي، نيمه اصلي و آبده بسته شوند.

بعد از شروع بهکار سامانه، آیا نیاز به شستشوی مجدد لوله ها است؟

بله. در آبياري قطرهاي الزم است لوله هاي اصلي هر شش ماه يكبار، نيمه اصلي هرسه ماه يكبار و لوله هاي آبده هر ماه يكبار شسته شوند.

علت پـارگي يــا تـركيــدگي لوله ها چيست و برای جلوگیری از آن چه باید کرد؟

لوله هاي اصلي و نيمه اصلي بيشتر در اثر رفت و آمد ماشين آلات ممكن است دچار خرابي شوند. لوله هاي آبده ممکن است توسط جوندگاني مثل موش يا جوجه تيغي جویده شوند يا نوارهای آبیاری قطرهای، توسط كلاغ (به خصوص در مناطق خشك و فصل گرما) سوراخ شوند. در حالت اول باید با استفاده از سم با جوندگان مبارزه كرد. در حالت دوم ميتوان لوله ها را در عمق 5 تا 10 سانتيمتري سطح خاک كار گذاشت. يخزدگي آب داخل لوله ها عامل دیگری برای ترکیدن لوله هاست. چنانچه در فصل سرد سال، آب داخل لوله ها، شيرها و اتصالات خالي نشود، احتمال يخزدگي و تركيدگي آنها وجود دارد. از دیگر دلایل پارگی یا ترکیدگی لوله ها میتوان به بالا بودن میزان فشار سامانه و نوسانات فشاری و همچنین پایین بودن کیفیت لوله های مصرفی در شبکه اشاره کرد. باز و بسته کردن سریع شیرهای اصلی شبکه نیز ممکن است منجر به ترکیدگی لوله ها شود.

بـرای کاهـش ضربـه قـوچ در شـبکه چـه بایـد کـرد؟

یکی از راههای کاهش اثرات مخرب ضربه قوچ، باز و بسته کردن شیرهای شبکه به صورت آرام است.

در ارتباط با محافظت لولهها چه باید کرد؟

1)در خارج فصل کاری، لولهها از آب تخلیه شوند

2)پوشش لوله ها، رنگ آمیزی، عایقکاری و ... وارسی شود که کامل و بدون نقص بوده و در جاهایی که نقص وجود دارد، ترمیم صورت گیرد.

 

الكتروپمپ و ايستگاه پمپاژ

بـه هنـگام راه انـدازی ایسـتگاه پمپـاژ در ابتـدای فصل رشـد چه بایـد کرد؟

1)تمـام شـیرآلات و تجهیـزات در حالـت خامـوش بررسـی شـوند که به درسـتی عمـل میکنن

2)گریسکاری و روغنکاری صحیح انجام گیرد

3)م طمئن شـوید که شـیر ورودی پمپ باز و شـیر خروجی آن بسـته و لوله ورودی پمپ پر از آب اسـت

4) بعـد از روشـن کـردن پمپ تا رسـیدن پمپ به فشـار نهایـی خط، آرام آرام شـیر خروجـی پمپ باز شـود.

اگر آبدهي پمپ كم شـده باشـد مشـكل از كجا است؟

در اين موارد، باید پمپ توسط نيروي فني بازديد شود. به احتمال زياد پره هاي پمپ دچار خوردگي شده اند. ممكن است برق ضعيف باشد يا حتي موتور نيمه سوز شده باشد و یا در محل ورودی آب به لوله مکش پمپ انسداد کلی و یا جزئی اتفاق افتاده باشد

آيـا لجـن يـا آشـغال وارد پمـپ نشـده اسـت؟

بايد از ورود آشـغال به پمپ جلوگيري شـود و اسـتخر نيز به طور مرتب تميز شـود. در محـل ورود آب بـه لوله مکش سـوپاپ یکطرفه و از توری مخصوصی اسـتفاده میشـود و در دوران بهرهبـرداری، الزم اسـت سـوپاپها و تـوری دور آنهـا کاملا تمیـز و منافذ آن باز شـود.

آيا پمپ سرو صداي ناهنجاري ميدهد؟

ممكـن اسـت روغـن كاري الزم انجـام نشـده يـا بلبرينگ هـا دچـار كچلـي شـده باشـند. بايـد دقـت داشـت كـه گريـس‌كاري بـه موقع انجـام شـود. علاوه بـر این بایـد اتصـال بیـن الکتروموتـور و پمـپ بازرسـی شـود کـه کوپلینگ درسـت عمل کنـد. کلیـه محورهای چرخنـده باید به موقع بـا گریس یا روغـن مخصوص، طبق توصیـه سـازنده الکتروموتور، روانکاری شـود.

آيـا در قسـمت مكـش و رانـش پمـپ از لرزهگيـر اسـتفاده شـده است؟

در ابتدای فصل بهره برداری کوپله پمپ و الکتروموتور باید کنترل شده و لرزشهای آن در حد مجاز باشد. در صورت وجود لرزه، لرزه گیر وارسی شود که الستیک آن پاره نشده باشد.

در خـارج از فصـل رشـد چه بايد كرد؟

بعد از اتمام کار پمپ ها و شروع فصل خواب آنها، باید موارد زیر انجام شود

1)شیر ورودی به پمپ بسته شود

2)کلیه ی خطوط داخل ایستگاه اعم از کلکتورهای مکش و رانش، لوله کشی ها و خود پمپ ها از آب تخلیه شوند. 3)تمام شیرآالت وارسی شوند که درست باز و بسته شوند و بهطور صحیح عمل کنند

4) جاهایی که الزم است، گریسکاری یا روغنکاری شود. 5) روی الکتروپمپها با گونی یا پالستیک ضخیم پوشانده شود تا از یخ زدگی و ورود گرد و غبار و کثیفی به داخل آنها جلوگیری شود

7) برق ایستگاه و تجهیزات برقی وارسی شود که اتصالی یا قطع شدگی نداشته باشند.

 

 

 

                    قطره چكان ها

آيـا ميدانيـد بـراي اينكـه آب از قطرهچكانهـا خارج شـود فشـار در محـل قطرهچـكان باید چقدر باشد؟

در قطرهچكانهاي جديد كه دارای تنظيم كننده فشار هستند، چنانچه فشار آب بين 1 تا 4 بار باشد، حجم آب خروجي آنها تقريبا ثابت است. ولي نكته مهم اين است كه اگر فشار كمتر از 1 بار شود در برخی از انواع قطرهچکانهای دارای کنترلکننده فشار، دبی قطع میشود و در برخی دیگر دبی به تدریج کم شده و با کاهش بیشتر فشار، خروج آب از قطرهچکان قطع خواهد شد.

اگر از قطرهچكانهاي لوله آبده آب خارج نشد مشكل چيست؟

ابتدا بايد كنترل شود كه آيا از يك قطرهچكان يا از تمام و يا بيشتر قطرهچكانهاي روي لوله آبده آب خارج میشود. چنانچه يك قطرهچكان باشد، به احتمال زياد همان مورد دچار گرفتگي شده است. براي رفع گرفتگي سادهترين كارها اين است كه: 1 )انتهاي لوله آبده چند بار باز و بسته شود. 2 )چند ضربه آرام به قطرهچكان زده شود. اگر با اين كارها باز نشد، بايد تعويض شود. حالت دوم اين است كه از تمام يا اكثر قطرهچكانها آب خارج نشود. در اینصورت چند حالت وجود دارد. 1 )محل ورود آب به لوله آبده كنترل شود. ممكن است بست ابتدايي يا واشر آن خراب و یا كنده شده باشد. 2 )فشار كم باشد. 3 )لوله آبده دچار گرفتگي يا خميدگي شده باشد. 4 )تمام قطرهچكانها گرفته باشند كه در اين صورت بايد اسيدشوئي انجام شود، هرچند اسید شویی باید بهصورت دورهای و منظم و قبل از گرفتگی قطرهچکانها صورت گیرد.

اگر گرفتگی قطرهچکانها زیاد باشد چه باید کرد؟

یکی از راهها شستشـوی سیسـتم طبق دسـتورالعمل با اسـید اسـت و چنانچه 5 یا 6 سـال از عمـر قطرهچـکان و لولههـای آبده گذشـته باشـد، باید تعویض شـوند.

 

 

 

 

 

كنترل فشار

فشار در اثر چه عاملي كاهش مي‌يابد؟

سه دليل اصلي براي كاهش، فشار وجود دارد. 1 )ممکن است پروانه پمپ، خورده شده باشد. 2 )دبی مصرفی شبکه بیشتر از حداکثر دبی خروجی پمپ در فشار مورد نظر باشد. 3 )قسمتي از لوله تركيده يا انتهاي لوله باز باشد، يعني آب از محلي فرار كند.

اگر متصدي سامانه بعد از روشن كردن پمپ فراموش كرد تعدادی از شيرفلكههای خروج آب را باز كند چه اتفاقي ميافتد؟

بنـا بـه هر دليلي كه فشـار در سيسـتم، بيـش از حد طراحي شـده بـاال رود، موجب وارد آمـدن خسـارات زيـادي به پمـپ، لولهها و اتصـاالت ميشـود. بنابراين توصيه ميشـود، بعـد از پمـپ، قطـع كـن خـودكار، كـه بـر روي فشـار مشـخصي تنظيم ميشـود، نصب شـود.

 

                    واحد كنترل مركزي (قلب سامانه قطرهاي(

آيا ميدانيد كه تميز كردن فيلترها در این واحد چقدر مهم است؟

اگر فيلترها به موقع تميز نشوند باعث ميشود فیلترها خوب عمل نكنند و قطره چكانها دچار گرفتگي شوند و آب از آنها خارج نشود.

راه مناسـب بـراي تشـخيص گرفتگـي فيلترهـا چيسـت؟

ساده ترين راه، كنترل فشارسنج ها قبل و بعد از فيلترها است. اگر فيلترها كثيف باشند اختلاف فشار بين فشارسنج قبل و بعد از فيلتر زياد ميشود. مثال اگر فشارسنج قبل از فيلتر ديسكي عدد 3 را و فشار سنج بعد از آن عدد 2/5 را نشان داد مشخص ميشود اختالف زياد است و فيلتر بايد شسته شود. میزان اختلاف فشار برای شستشوی فیلترها براساس دستورالعمل کارخانه سازنده است.

چنــانچـــه در مدت طولانـی، فشارسنجها اختلاف فشاری را نشان ندهند، چه باید کرد؟

1)ممکن است فیلتر مربوطه دچار پارگی شده باشد

2)ممکن است یکی از فشارسنج ها دچار مشکل شده باشد

3)در فرآیند تصفیه آب، فیلتر مربوطه نقشی ندارد و قابل حذف است. (توضیح این که: در اغلب موارد چنانچه آب مصرفی از مخزن ذخیره و یا استخر تامین شود، نیازی به هیدروسیکلون نیست(.

بهره برداري و نگهداري از فيلتر توري چگونه است؟

در داخل فيلتر دو شبکه توري قرار دارد که در صورت نیاز، بايد در ابتداي هر نوبت آبياري بازديد و تميز شوند. براي اين كار درب فيلتر و شير تخليه انتهايي آن باز شود تا آب داخل آن خارج شود. دو شبکه توري را خارج کرده و به آرامي و با دقت با آب تميز شسته شود. ً در صورت مشاهده توري خراب ، سریعا نسبت به تعویض آن اقدام شود.

بهره برداري و نگهداري از فيلتر ديسكي چگونه است؟

شير فلكه ورودي و خروجي فيلتر بسته شود. درب فيلتر باز شود، شبكه ديسكي را خارج و به آرامي با آب تميز (براي رفع چربي بهتر است از مايع شوينده استفاده شود( شسته شود. ضمنا دقت شود در هنگام شستن و يا بيرون آوردن شبكه، ديسك‌ها صدمه نبیند. در صورتي كه مشاهده شود ديسكی خراب است فوری تعويض شود.

هرهبرداري و نگهداري از فيلتر شن چگونه است؟

نكته مهم در مورد فیلترشن اين است كه همواره بايد براي هر سيستم آبياري حداقل دو دستگاه فیلتر شن پيشبيني شود تا بتوان همواره با آب تصفيه شده توسط يكي از آنها، ديگري را شستشو داد. توجه شود كه در زمان آبياري، شيرهاي شستشوي معكوس )تخليه( به طور كامل بسته باشند. هنگام راهاندازي سيستم باید عمل هواگيري )از طريق شير تخليه هواي نصب شده بر روي فيلترهاي شن( به طور كامل انجام شود. براي شستشوي معكوس فیلترهاي شن ابتدا شيرهاي ورودي و خروجي يكي از فیلترها بسته و شير تخليه باز شود. سپس شير خروجي فیلتر ديگر به آرامي باز شود تا جريان آب از زير فیلتر برقرار شود. در اي ِ ن حالت گل و الي و مواد معلق از طريق لوله تخليه خارج ميشود. آبشويي باید آنقدر ادامه یابد که آب تميز از آن خارج شود. هر سال، يک بار شن داخل فيلتر از طريق دريچه خروجي تخليه، شسته یا تعويض شود.

بهرهبـرداري و نگهـداري از سـیکلون چگونـه اسـت؟

فیلتر دورانی یا هیدروسیکلون برای حذف ماسه و ذرات دارای وزن مخصوص باال است و به صورت دورهای و بر حسب نیاز، قبل از شروع آبیاری، رسوبات مخزن پایین آن به صورت دستی تخلیه میشود.

بهرهبرداري و نگهداري از تانك كود چگونه صورت ميگيرد؟

براي انجام عمليات كوددهي ابتدا دريچه ورودي باز شده و كود مورد نظر داخل مخزن ريخته و سپس دريچه محكم بسته شود. در اين حالت شير فلكهاي كه بين اتصال ورودي و خروجي تانك كود قرار دارد به مقدار كمي بسته شود تا آب وارد مخزن شود )شيرهاي ورودي و خروجي تانك كود بايد قبال باز شده باشند(. پس از اتمام مدت مورد نظر و انجام عمليات كوددهي، شير فلكه كامال باز شده و ورودي و خروجي تانك كود مجددا بسته شوند. در پايان عمليات كود دهي، شير تخليه تانك كود باز تا آب داخل مخزن به طور كامل تخليه شود

بـراي افزايـش عمـر مفيـد ايـن واحـد چـه بايـد كـرد؟

با توجه به فلزي بودن اكثر قطعات و همچنين استفاده از تابلو برق در اين واحد، بهتر است براي حفظ ايمني و افزايش عمر مفيد فيلترها و ساير قطعات )با توجه به گران بودن آنها( از يك اتاقك استفاده شود. در غير اين صورت، استفاده از سايبان براي جلوگيري از برخورد مستقیم نور آفتاب و بارش باران و برف، توصيه ميگردد

 

 

 

كنترل فشار

فشار در اثر چه عاملي كاهش مي‌يابد؟

سه دليل اصلي براي كاهش، فشار وجود دارد. 1 )ممکن است پروانه پمپ، خورده شده باشد. 2 )دبی مصرفی شبکه بیشتر از حداکثر دبی خروجی پمپ در فشار مورد نظر باشد. 3 )قسمتي از لوله تركيده يا انتهاي لوله باز باشد، يعني آب از محلي فرار كند.

اگر متصدي سامانه بعد از روشن كردن پمپ فراموش كرد تعدادی از شيرفلكههای خروج آب را باز كند چه اتفاقي ميافتد؟

بنـا بـه هر دليلي كه فشـار در سيسـتم، بيـش از حد طراحي شـده بـاال رود، موجب وارد آمـدن خسـارات زيـادي به پمـپ، لولهها و اتصـاالت ميشـود. بنابراين توصيه ميشـود، بعـد از پمـپ، قطـع كـن خـودكار، كـه بـر روي فشـار مشـخصي تنظيم ميشـود، نصب شـود.

 

 

0
0
0
s2sdefault

تماس با ما

ساعات کاری: 8 صبح تا 6 عصر
پنجشنبه: 8 صبح تا 1 بعد از ظهر
02166144527-02166145209

info[at]pethylene.com

 ایران ، تهران
شادآباد، بازار آهن
خیابان بهاران 1، بلوک 34، پلاک 42